August bio jedan od dva najtoplija mjeseca u svijetu otkako se vrše mjerenja

Naučnici su saopštili da je august bio najtopliji mjesec ikada zabilježen na svijetu (izjednačen s prethodnim rekordom), s globalnim temperaturama za 1,65 °C višim u odnosu na predindustrijski period.

Prošli mjesec se izjednačio s julom 2023. godine kao najtopliji kalendarski mjesec u evidenciji temperatura, a ujedno je bio i najtopliji august ikada zabilježen na globalnom nivou, naveli su naučnici iz Službe Evropske unije za klimatske promjene "Copernicus".

Zapadna Evropa je zabilježila najtoplije ljeto u historiji mjerenja, nadmašivši prethodni rekord postavljen 2003. godine, saopštio je Copernicus.

Toplotni valovi u augustu nastavili su niz ekstremnih vrućina započet u maju; teške suše pogodile su Ujedinjeno Kraljevstvo, Francusku, Mađarsku, Rumuniju i Srbiju, dok su velike rijeke – od Rajne i Dunava do Dnjepra – imale izuzetno nizak vodostaj, istakli su naučnici Copernicusa.

Na globalnom nivou, temperatura tog mjeseca bila je za 1,65 °C viša od procijenjenog prosjeka za period 1850–1900. godine – vremena prije nego što su ljudi počeli masovno sagorijevati fosilna goriva i ispuštati stakleničke plinove koji će nastaviti zagrijavati planetu sve dok se emisije ne svedu na nulu (tzv. neto nula).

Naučnici su naveli da je august označio povratak temperatura iznad ključne granice od 1,5 °C u odnosu na predindustrijski prosjek, što je prvi put da je ta vrijednost premašena još od novembra 2015. godine.

Prema Pariškom sporazumu iz 2015. godine, zemlje su se obavezale da će dugoročno ograničiti globalno zagrijavanje na nivo "znatno ispod" 2 °C u odnosu na predindustrijski period, te nastojati da ga ograniče na 1,5 °C kako bi se spriječile najgore posljedice klimatskih promjena, poput suša, toplotnih valova, poplava, porasta nivoa mora i gubitka biodiverziteta.

Prošlog mjeseca zabilježene su i rekordno visoke temperature površine mora, što je posljedica globalnog zagrijavanja uzrokovanog sagorijevanjem fosilnih goriva i naglog zagrijavanja voda u Tihom okeanu povezanog sa snažnim vremenskim fenomenom El Niño, naveli su naučnici. Temperature površine mora izvan polarnih područja bile su najviše ikada zabilježene za mjesec august, iznoseći 21,07 °C, a taj nivo je izjednačen s rekordom postavljenim u martu 2024. godine, što ih čini najvišim ikada zabilježenim temperaturama za bilo koji mjesec.

Samantha Burgess, strateška rukovoditeljica za klimu pri ECMWF-u, izjavila je: „August 2026. bio je izuzetan mjesec u evidenciji globalne klime."

- Bio je to ujedno i najtopliji august i najtopliji mjesec ikada zabilježen; globalne temperature dosegle su 1,65 °C iznad predindustrijskog nivoa, čime je označen povratak globalnih temperatura iznad granice od 1,5 °C - dodala je.

U kombinaciji s rekordnim temperaturama površine mora širom svijeta i najtoplijim ljetom ikada zabilježenim u zapadnoj Evropi, ova zapažanja pokazuju kako klimatske promjene uzrokuju ekstremne pojave u atmosferi i okeanima.

- Zajednice, ekonomije i ekosistemi širom svijeta sve više osjećaju posljedice ovih uslova - kazala je ona.

federalna.ba/Fena